De compleet Europese werkplek - "Het kan wel, begin gewoon"

Geschreven door Jos Nijmeijer
3 min leestijd
12-jan-2026 15:50:14

In gesprekken over digitale soevereiniteit duikt vaak dezelfde gedachte op: 'Het heeft toch geen zin.' De afhankelijkheid van Amerikaanse cloudproviders zou te diep zitten, de alternatieven te zwak en de overstap te complex. Maar is dat wel zo? Volgens CISO Jos Nijmeijer kan een overstap zeker wel. Daarom is deze blog een hoopvol pleidooi tegen de drogreden ‘het heeft geen zin’.  

Het is niet te laat, er zijn goede alternatieven 

Er leeft een hardnekkige overtuiging dat overstappen naar Europese alternatieven zinloos is. En dat het nu toch al te laat is. Jos Nijmeijer is het daar absoluut niet mee eens. “De boodschap moet zijn: het kan wel. Begin maar. Er zijn goede Europese alternatieven, onderweg kom je tot nieuwe inzichten over wat je echt nodig hebt.” 

Voor wie is een overstap naar Europese cloudproviders relevant? 

Niet elk bedrijf hoeft morgen over. Maar het is wel belangrijk dat je je afvraagt: wat als het wel moet? 

  • Overheden, zorginstellingen, journalistiek, non-profits: voor deze sectoren is onafhankelijkheid vaak een harde eis. Zij zijn al begonnen. 
  • Startups en mkb: hebben vaak minder legacy en kunnen sneller schakelen. 
  • Bedrijven met een Amerikaans moederbedrijf: hebben andere afwegingen, maar ook zij kunnen het Europese deel loskoppelen. 

Jos: “Voor iedereen is het relevant om na te denken over de afhankelijkheden van je leveranciers. Maar niet voor ieder bedrijf is het probleem even urgent.”  

Waarom nu beginnen loont 

  1. De opties worden alleen maar beter

Europese aanbieders van cloud- en werkplekoplossingen zijn volop in ontwikkeling. De markt groeit met meer dan 20% per jaar en zal in 2028 naar verwachting €110 miljard waard zijn. Toch is nu nog ruim 70% in handen van Amazon, Microsoft en Google. 

Stel je eens voor wat er mogelijk wordt als een deel van dit bedrag aan Europese producten en diensten wordt uitgegeven. Dat zou de markt én het perspectief volledig veranderen. Volgens onderzoek betaalt Europa jaarlijks een torenhoge digitale rekening aan Amerikaanse techbedrijven: zo’n €264 miljard stroomt vanuit Europese bedrijven richting de Verenigde Staten voor cloud- en softwarediensten. Elke overstap helpt dus om die scheve verhouding recht te trekken en Europese innovatie te versnellen. Maar daarvoor hebben Europese providers klanten nodig. Als niemand begint, gebeurt er niets. 

  1. Wet- en regelgeving verandert

De Europese Unie en de Nederlandse overheid werken aan een nieuw beleid met betrekking tot  datasoevereiniteit, privacy en cloudgebruik. Wie nu al stappen zet, loopt straks niet achter de feiten aan. Want de richting is inmiddels wel duidelijk. “Er wordt heel veel ontwikkeld aan veranderende wet- en regelgeving om datasoevereiniteit mogelijk te maken”, zegt Jos.   

  1. De reis duurt jaren

Wees ervan bewust dat deze transitie jaren zou kunnen duren. Onze eerste reis naar de cloud heeft zo’n tien tot vijftien jaar geduurd, deze reis zal vergelijkbaar zijn. Maar we hebben nu het voordeel van alle inzichten die we al hebben opgedaan. Bedenk, hoe eerder je begint, hoe eerder je klaar bent. 

Begin met wat je wel kunt doen 

Je hoeft niet je hele ict-landschap in één keer om te gooien. Begin klein en slim, met laaghangend fruit: 

  • Stap 1: Pas je DNS-provider aan 
    Veel organisaties gebruiken standaard DNS-diensten van Google, CloudFlare bijvoorbeeld. Die zijn snel en gratis, maar ook Amerikaans. Europese alternatieven zijn beschikbaar, privacy-vriendelijk en makkelijk in te stellen.   
  • Stap 2: Onderzoek je alternatieven 
    Welke Europese cloudproviders, e-maildiensten en samenwerkingstools zijn er? Je hoeft nog niets te kiezen; oriënteren is al een stap. Tip: houd deze pagina in de gaten, voor de meest up to date informatie over alternatieven. 

“Portabiliteit betekent: je systemen zo inrichten dat je altijd kunt wisselen.” – Jos Nijmeijer 

De kracht van het voorbeeld 

Er zijn al mooie voorbeelden van organisaties die het voortouw nemen: 

  • Nederlandse overheden koppelen hun infrastructuur los van Amerikaanse providers. 
  • Defensiebedrijven, veiligheidsdiensten, NGO’s en journalistiek nemen digitale autonomie serieus. 

Zelfs als jouw organisatie nog niet direct geraakt wordt, is het verstandig voorbereid te zijn. Want beleid verandert, en afhankelijkheid is zelden een goede strategie.  

Een boodschap van hoop 

Met deze laatste blog uit de reeks willen we geen paniek zaaien, maar uitnodigen tot actie. Ja, het is ingewikkeld en niet gratis. Maar het is wél mogelijk, en het is het waard. Jos: “We moeten opkomen voor onze eigen onafhankelijkheid. En we mogen trots zijn op wat we in Europa kunnen op het vlak van ict. Begin dus gewoon, het glas is halfvol.” 

Maak bewuste keuzes over cloudsoevereiniteit

Of lees de rest van deze blogreeks:

Ontvang email updates